Learning Record 📔 18

 วันอังคาร ที่ 2 มีนาคม พ.ศ.2564

ความรู้ที่ได้รับ

  วันนี้อาจารย์ให้นักศึกษาทบทวนบทที่ 1 ของแต่ละคนว่ามีตรงไหนบ้างที่ไม่เข้าใจซึ่งอาจารย์จะได้อธิบายได้เป็นรายบุคคล เพราะแต่ละคนมีการทำวิจัยคนละเรื่องแตกต่างกันซึ่งวิธีการก็จะไม่เหมือนกัน หลังจากนั้น อาจารย์ให้นักศึกษาการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันในห้องเรียน

 ( บทที่ 1 สมบูรณ์ )

บทที่ 1 

บทนำ

ความสำคัญและความเป็นมาของปัญหา

       ปัจจุบันสังคมมีการเปลี่ยนแปลงทุกๆด้านทั้งในด้านเศรษฐกิจ สังคม และการเมือง การปกครองซึ่งจำเป็นจะต้องอาศัยองค์ประกอบต่างๆมาเกื้อหนุนกันเพื่อเกิดการพัฒนาโดยต้องคำนึงถึงทรัพยากรที่มีคุณภาพและสิ่งที่สำคัญที่สุด คือ ทรัพยากรบุคคลที่มีคุณภาพ ทรัพยากรมนุษย์เป็นสิ่งที่สำคัญที่สุดของประเทศ หากประเทศใดมีประชากรที่มีคุณภาพก็จะสามารถพัฒนาประเทศให้มีความเจริญก้าวหน้าต่อไปได้ซึ่งจะสอดคล้องกับเหตุการณ์ในปัจจุบันและ (กรมวิชาการ. 2541 ข: คำนำ) ได้กล่าวไว้ว่า พื้นฐานการพัฒนาเพื่อนำไปสู่การปรับตัว คือ  การพัฒนาคน โดยเฉพาะคนที่เป็นอนาคตของประเทศซึ่งเป็นกำลังสำคัญอย่างประมาณค่าไม่ได้ของประเทศในอีกไม่กี่ปีที่กำลังจะมาถึงเพื่อที่จะช่วยพัฒนาทั้งเศรษฐกิจและสังคมในอนาคต การพัฒนาคนที่เป็นอนาคตของชาติ คือ “เด็ก” นั้นต้องเริ่มที่การปลูกฝังให้เป็นคนดี อีกทั้งยังต้องปฏิบัติตามระเบียบวินัยของสังคมซึ่งเป็นรากฐานสำคัญในการสร้างสรรค์ความเจริญก้าวหน้าและพัฒนาสังคมให้เป็นกระบวนการที่ช่วยให้คนพัฒนาตนเองได้ตลอดช่วงชีวิต 

       ระเบียบวินัย เป็นการเคารพในข้อตกลง การเชื่อฟังและปฏิบัติตามระเบียบแบบแผนของสังคมโดยต้องมีข้อตกลงที่ชัดเจน มีความยุติธรรมจึงมีความสำคัญอย่างมากในการปลูกฝังวินัยให้กับเด็กโดยเฉพาะในช่วงเด็กปฐมวัยเนื่องจากเป็นการบ่มเพาะเมล็ดพืชแห่งวินัยในตัวเด็กตั้งแต่ระยะเริ่มแรกเพื่อให้มีวินัยมากขึ้นซึ่งได้สอดคล้องดังที่ พระธรรมปิฎก (2538: 18-22) ได้แสดงธรรมไว้ว่า การสร้างวินัยที่ดีที่สุดต้องอาศัยธรรมชาติของมนุษย์ด้วยการเริ่มต้นจากการยอมรับว่ามนุษย์ส่วนใหญ่อยู่ด้วยความเคยชินและการสร้างวินัยจึงต้องทำให้เป็นพฤติกรรมที่เคยชินโดยพยายามเอาพฤติกรรมที่ดีที่มีวินัยให้เด็กทำ หลังจากนั้น เมื่อเด็กทำบ่อยๆซ้ำๆและต้องสม่ำเสมอก็จะเกิดความเคยชินมีการชมเชยให้กำลังใจเมื่อเด็กประพฤติดีจนกลายเป็นวิถีชีวิตในที่สุด การมีระเบียบวินัยในตนเองจะทำให้มีพฤติกรรมที่มีเหตุผล มีความอดทนมั่นคงทางอารมณ์และเป็นผู้ที่มีจริยธรรมซึ่งจะทำให้คนในสังคมอยู่ร่วมกันได้อย่างสงบสุข ถ้าเด็กในวัยนี้ได้รับการพัฒนาทั้งทางด้านร่างกาย อารมณ์-จิตใจ สังคม สติปัญญา คุณธรรม จริยธรรมและความมีระเบียบวินัยควบคู่กันไปจะเป็นการวางรากฐานการเรียนรู้ที่ดีของเด็กซึ่งจะช่วยให้เด็กได้รู้จักการดำเนินชีวิตของตนเองอย่างถูกต้อง มีเหตุผลและเลือกทำในสิ่งที่เหมาะสมเป็นสิ่งที่ส่งผลดีต่อตนเองและยังช่วยพัฒนาสังคมให้ดียิ่งขึ้นอีกด้วย

       จากการสังเกตพฤติกรรม พบว่า  เด็กชั้นอนุบาลปีที่ 2 ซึ่งส่วนใหญ่เด็กจะต้องได้รับการพัฒนาระเบียบวินัยในตนเอง อย่างเช่น เด็กไม่ปฏิบัติตามกฎกติกา ข้อตกลงของห้องเรียนและการทำกิจกรรมต่างๆซึ่งจะยึดตนเองเป็นศูนย์กลางจะมีทั้งพฤติกรรมของการเข้าแถวตามลำดับก่อน-หลัง การเก็บรองเท้า เก็บของเล่น เก็บที่นอน  ซึ่งเป็นพฤติกรรมที่ไม่สอดคล้องกับ (อำพร กาทอง, 2529 : 7) ได้กล่าวไว้ว่า ความระเบียบวินัยตนเองต้องสามารถควบคุมตนเองให้ปฏิบัติตนตามระเบียบแบบแผนโดยต้องมีข้อตกลงที่ชัดเจนและมีความยุติธรรม

       ผลกระทบจากการขาดระเบียบวินัยจะมีทั้งทักษะการเข้าสังคมและการใช้ชีวิตประจำวันซึ่งเป็นสิ่งสำคัญที่ทำให้ผู้เรียนเกิดการฝึกและสร้างระเบียบวินัยในตนเองซึ่งจะต้องเคารพในข้อตกลง การเชื่อฟังและปฏิบัติตามระเบียบแบบแผนของห้องเรียน ทำให้การจัดกิจกรรมต่างๆในห้องเรียนสามารถดำเนินไปได้ด้วยดีและสามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นในการปรับตัวและเข้าสังคมได้ดี ซึ่งสาเหตุของการขาดทักษะการเข้าสังคมและการใช้ชีวิตประจำวันเกิดขึ้นได้จากการที่เด็กยังขาดความมีระเบียบวินัยในตนเอง อย่างเช่น เด็กไม่ปฏิบัติตามกฎกติกา ข้อตกลงของห้องเรียน  ยึดตนเองเป็นศูนย์กลาง อาจจะเกิดจากการอบรมเลี้ยงดูที่ขาดการส่งเสริมทางด้านคุณธรรม จริยธรรมและสาเหตุประการสำคัญเกิดจากเด็กขาดความมีระเบียบวินัยในตนเองทำให้ส่งผลต่อพฤติกรรมที่แสดงออกมาในการทำสิ่งต่างๆของการใช้ชีวิตประจำวันและการเข้าสังคมซึ่งจะสอดคล้องกับ (อัญชลี ศรีรักษา,2551:8)  ได้กล่าวไว้ว่า การฝึกให้เด็กมีวินัยในตนเองเป็นสิ่งจำเป็น เพราะเป็นการช่วยให้เด็กรู้จักควบคุมอารมณ์และพฤติกรรมได้อย่างเหมาะสมซึ่งการมีวินัยในตนเองนอกจากส่งผลให้บุคคลที่รู้จักแล้วยังส่งผลให้ชุมชน สังคม ประเทศมีความสงบสุขเจริญก้าวหน้าเป็นสังคมที่มีคุณภาพ ดังนั้น จึงควรพัฒนาให้บุคคลมีวินัยในตนเองตั้งแต่เด็กและรักษาไว้อย่างต่อเนื่อง

       การพัฒนาระเบียบวินัยมีหลายวิธี ซึ่งผู้วิจัยสนใจที่จะใช้นิทานประกอบบทบาทสมมติ เป็นวิธีการที่เหมาะสมเพื่อเปิดโอกาสให้เด็กได้รับการปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม มีจิตใจที่ดี การแสดงออกอย่างเต็มความสามารถเป็นการฝึกให้ผู้แสดงได้ประสบการณ์จริงในเนื้อเรื่องนิทานของการสมมติเหตุการณ์ขึ้นมาเพื่อให้ได้เรียนรู้ที่จะปรับพฤติกรรมของตนเองอย่างมีประสิทธิภาพจนทำให้การจัดกิจกรรมประสบความสำเร็จและพัฒนาเด็กได้ตามจุดมุ่งหมาย ดังนั้น การที่เด็กได้มีโอกาสฟังนิทานและร่วมแสดงบทบาทสมมติอยู่สม่ำเสมอ เด็กจะเกิดการคล้อยตามและปฏิบัติได้ในที่สุดจนนำไปสู่การปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมหรือเหตุการณ์ต่างๆ และอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุขทั้งในปัจจุบันและอนาคต ซึ่งสอดคล้องกับ ( กุลยา ตันติผลาชีวะ ) ได้กล่าวไว้ว่า นิทานเป็นตําราของเด็กปฐมวัยเป็นสื่อที่ใช้ในการสนองความต้องการตามธรรมชาติของเด็กซึ่งจะสร้างการเรียนรู้ให้กับเด็กทั้งทางด้านสังคม อารมณ์ คุณธรรม จริยธรรม ช่วยให้เด็กสามารถรับรู้ เข้าใจ ทําให้เด็กซึมซับและรับความรู้ไว้ และ (ผุสดี กุฏอินทร์ และจิระประภา บุณยนิตย์, 2547: 16) ได้กล่าวว่า การเล่นบทบาทสมมติจะน่าสนใจมากยิ่งขึ้นหากนำนิทานเข้ามาร่วมด้วย นิทานเป็นเพื่อนที่ดีในการเรียนรู้สู่โลกกว้าง เป็นกิจกรรมที่ครูอนุบาลใช้เป็นสื่อในการสอนเด็กอย่างสม่ำเสมอ เป็นการเปิดโลกในจินตนาการของเด็กทำให้เด็กเกิดความสนุกสนาน เพลิดเพลิน เด็กจะเกิดสมาธิในการฟัง และรู้จักอิริยาบถของตนเองดีขึ้น

       ดังนั้นผู้วิจัยเห็นว่า นิทานประกอบบทบาทสมมติจะสามารถช่วยให้เด็กเชื่อมโยงสิ่งที่เป็นนามธรรมไปสู่สิ่งที่เป็นรูปธรรมได้ โดยมีการกำหนดบทบาทให้เด็กได้แสดงออกตามตัวละครและสถานการณ์ที่ปรากฏในนิทานซึ่งเด็กจะได้รับการส่งเสริมจากนิทานที่มีการสอดแทรกพฤติกรรมความมีระเบียบวินัยและเป็นแนวทางที่จะช่วยให้แสดงถึงคุณธรรม จริยธรรมและมีจิตใจที่ดีงามของเด็กให้เป็นไปในทางที่ดีเพื่อพัฒนาการแสดงออกทางด้านความมีระเบียบวินัยให้เกิดขึ้นในเด็กปฐมวัยได้อย่างเหมาะสมและมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

ปัญหาการวิจัย

    นิทานประกอบบทบาทสมมติช่วยพัฒนาระเบียบวินัยของเด็กปฐมวัยจริงหรือไม่

วัตถุประสงค์การวิจัย

     เพื่อพัฒนาระเบียบวินัยโดยใช้นิทานประกอบบทบาทสมมติของเด็กปฐมวัย 

ประโยชน์ที่ได้รับ

     1.เด็กปฐมวัยมีระเบียบวินัยในการทำกิจกรรมเพิ่มมากขึ้น

     2.เป็นแนวทางสำหรับผู้ที่สนใจจะพัฒนาระเบียบวินัย

สมมติฐานการวิจัย

     เด็กปฐมวัยมีระเบียบวินัยสูงขึ้นหลังจากการได้รับการจัดกิจกรรมนิทานประกอบบทบาทสมมติ

ขอบเขตการวิจัย

     ประชากรที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้เป็นเด็กปฐมวัย ชาย-หญิง อายุระหว่าง 4-5 ปี กำลังศึกษาอยู่ในชั้นอนุบาลปีที่ 2  โรงเรียนพิบูลอุปถัมภ์ สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา กรุงเทพมหานคร ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2564 จำนวน 2 ห้อง ห้องเรียนละ 34 คน รวมทั้งสิ้น 68 คน

     กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้เป็นเด็กปฐมวัย ชาย-หญิง อายุระหว่าง 4-5 ปี กำลังศึกษาอยู่ในชั้นอนุบาลปีที่ 2/2  โรงเรียนพิบูลอุปถัมภ์ สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา กรุงเทพมหานครภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2564 รวมทั้งสิ้น 34 คน ได้มาโดยวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบกลุ่ม (Cluster sampling) 

ขอบเขตด้านตัวแปร

ตัวแปรต้น ได้แก่ นิทานประกอบบทบาทสมมติ

ตัวแปรตาม ได้แก่ ระเบียบวินัย

ขอบเขตด้านเนื้อหา

     เนื้อหาการวิจัยครั้งนี้มาจากนิทานประกอบบทบาทสมมติที่เกี่ยวกับระเบียบวินัย จำนวนแผนการจัดกิจกรรมนิทานประกอบบทบาทสมมติ 24 แผน แผนละ 40 นาที

ขอบเขตด้านระยะเวลา

     ในการวิจัยครั้งนี้  ผู้วิจัยใช้แผนการจัดกิจกรรมนิทานประกอบบทบาทสมมติ สำหรับนักเรียนระดับชั้นอนุบาลปีที่ 2/2 จำนวน 24 แผน โดยทำการทดลองในภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2564 ระหว่างวันที่ 17 เดือน พฤษภาคม พ.ศ.2564 ถึงวันที่ 9 เดือน กรกฎาคม พ.ศ.2564 ระยะเวลาการทดลอง 8 สัปดาห์ สัปดาห์ละ 3 คาบ วันละ 40 นาที รวมทั้งสิ้น 24 คาบ

นิยามศัพท์เฉพาะ 

1.เด็กปฐมวัย หมายถึง เด็กนักเรียนชาย-หญิงที่มีอายุระหว่าง 4-5 ปี กำลังศึกษาอยู่ในชั้นอนุบาลปีที่ 2 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2564 โรงเรียนพิบูลอุปถัมภ์ สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา กรุงเทพมหานคร

2.นิทานประกอบบทบาทสมมติ หมายถึง วิธีการที่ผู้สอนมีการกำหนดจุดประสงค์ของการเล่านิทานโดยถ่ายทอดเรื่องราวเกี่ยวกับเนื้อหาของนิทานที่มีตัวละครและการกระทำของตัวละครซึ่งจะให้เด็กได้แสดงออกตามสถานการณ์ที่ปรากฎอยู่ในนิทานเพื่อให้เด็กได้เข้าใจและเรียนรู้ที่จะปรับพฤติกรรมของตนเองอย่างมีประสิทธิภาพ ขั้นตอนการจัดกิจกรรม มีดังนี้

    ขั้นเตรียม ครูเล่านิทานให้เด็กฟัง หลังจากนั้น เด็กและครูร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับการเรียงลำดับเหตุการณ์จากนิทานที่ฟังและเปิดโอกาสให้เด็กวางแผนเตรียมการแสดงบทบาทสมมติจากลำดับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นของนิทานที่ถูกต้องโดยครูใช้คำถามกระตุ้นและเสริมแรงให้เด็กเกิดความรู้สึกคล้อยตามเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในเรื่อง

    ขั้นปฏิบัติ เด็กร่วมกันวางแผนกำหนดการแสดงว่าใครจะเป็นตัวละครใดในนิทาน หลังจากที่เลือกผู้แสดง ได้แล้วก็เริ่มทำการแสดง ส่วนเด็กที่ไม่ได้เป็นผู้แสดงครูจะเตรียมให้เป็นผู้สังเกตการณ์ว่าเพื่อนแสดงบทบาทสมมติตรงกับลำดับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจากนิทานที่ถูกต้องหรือไม่

    ขั้นสรุป  เด็กและครูร่วมกันสนทนาแลกเปลี่ยนประสบการณ์และสรุปทบทวนเกี่ยวกับการแสดงบทบาทสมมติจากนิทาน มีการกระตุ้นให้เด็กอภิปรายอย่างหลากหลายเพื่อหาข้อสรุปและเกิดความคิดรวบยอดจาก การแสดงบทบาทสมมติเพื่อนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน

3.ระเบียบวินัย หมายถึง พฤติกรรมที่เด็กแสดงออกมาให้เห็นถึงการปฏิบัติตามระเบียบแบบแผนของห้องเรียน เคารพกฎกติกา ข้อตกลงที่ชัดเจน รู้จักหน้าที่ของตนเองได้อย่างเหมาะสมโดยไม่มีผู้ใดบังคับซึ่ง พฤติกรรมเหล่านั้น ประกอบด้วย 

     3.1 ความรับผิดชอบ หมายถึง พฤติกรรมที่แสดงออกถึงการรู้จักบทบาทหน้าที่ของตนเองและแสดงถึงความตั้งใจพยายามทำกิจกรรมที่ได้รับมอบหมายจนสำเร็จโดยไม่ถูกบังคับ และการดูแลหรือเก็บรักษาของใช้ของตนเองและส่วนรวมให้อยู่ในสภาพที่เรียบร้อย อย่างเช่น การเก็บรองเท้าให้เป็นระเบียบ การเก็บที่นอนของตนเอง การเก็บของเล่นเข้าที่ รวมทั้งปฏิบัติตนตามกฎระเบียบข้อตกลงของห้องเรียน

     3.2 ความอดทน หมายถึง พฤติกรรมการแสดงออกที่สามารถปฏิบัติตนตามมารยาททางสังคมที่สามารถยับยั้งความต้องการที่เกิดขึ้นโดยรู้จักการรอคอย การควบคุมการกระทำของตนเองในสถานการณ์ทางสังคม  ทำให้สามารถทำกิจกรรมร่วมกับผู้อื่นได้อย่างราบรื่นและเหมาะสม อย่างเช่น การรอคอยเข้าแถวตามลำดับก่อน-หลังในการทำกิจกรรมต่างๆ